Vertrek vanuit een positieve visie

“Aangezien we een leefomgeving aanbieden aan onze jongeren, vinden wij dat relaties en seksualiteit een belangrijk onderdeel vormen van ons beleid, net als andere aspecten van het leven.

De kern van deze visie is eenvoudig: relaties en seksualiteit kunnen zeer positief en versterkend werken. Ze zijn een potentiële bron van zowel fysiek als emotioneel welbevinden.” 

Benoem zowel het kwaliteits-, preventie- als reactieniveau

“Om dit mogelijk te maken werken we in de eerste plaats aan een open en positieve cultuur. Daarnaast willen we preventief inzetten op veiligheid en weerbaarheid om mogelijke risicosituaties zo goed mogelijk uit te sluiten.

Wanneer er incidenten plaatsvinden gaan we hier met zorg en volgens vastgelegde procedures mee om.” 

Vertrek vanuit het ontwikkelingsgericht denken

“Onze kijk op een gezonde relationele en seksuele ontwikkeling bij jongeren sluit aan bij de visie van World Health Organisation.

Ontwikkeling vraagt het opdoen van ervaring: “het mogen en kunnen aangaan van plezierige en veilige relationele en seksuele ervaringen; zonder dwang, discriminatie en geweld, waarin de rechten van alle personen worden gerespecteerd, beschermd en gerealiseerd.” (WHO, 2010). 

Benoem de concrete criteria van het Sensoa Vlaggensysteem om het inzicht te verhogen

“Om ervoor te zorgen dat relaties en seksualiteit daadwerkelijk dit positieve effect hebben, streven we een aantal basisvoorwaarden na. We streven ernaar jongeren en kinderen op te voeden opdat ze zicht krijgen in welk seksueel gedrag oké is en welk niet.

Daarvoor gebruiken we de 6 criteria van het Sensoa Vlaggensysteem: (1) wederzijdse toestemming (2) vrijwilligheid (3) gelijkwaardigheid (4) ontwikkelings- en functioneringsniveau, (5) context en (6) impact” (Frans, E. & Franck, W. Sensoa, 2010).

Concreet vertaald: 

  • Is er wederzijdse toestemming? 
  • Gebeurt dit vrijwillig (geen druk of dwang)? 
  • Zijn beide partijen gelijkwaardig? 
  • Past het gedrag bij de ontwikkeling of bij het functioneren? 
  • Past het gedrag in de context? 
  • Houdt de initieerder van het gedrag rekening met gevolgen? 

Laat je inspireren door deze voorbeeldzinnen

Kopieer nooit zonder meer deze voorbeeldzinnen. Het is net het denkproces dat ervoor zorgt dat beleid effectief wordt.

Bevraag het team eventueel of ze akkoord gaan met deze stellingen, en hoe ze het zouden aanpassen.  

Afstand-nabijheid

"De omgang tussen doelgroep en de begeleiding verloopt over het algemeen formeel.

Gering fysiek contact wordt gedoogd als dit nodig is en als de situatie erom vraagt, bijvoorbeeld bij het troosten bij slecht nieuws. Schouderklopjes en knuffelen zijn in geschikte situaties toegelaten.

Er is een respectvolle afstand tussen doelgroep en begeleiding."

Plaats voor seksualiteit

"In onze organisatie is er plaats voor het relationele en seksuele leven van de doelgroep, rekening houdend met hun leeftijd, ontwikkeling en functioneringsniveau.

De doelgroep heeft recht op maximale autonomie en keuzevrijheid in hun relationele en seksuele leven, rekening houdend met hun leeftijd en ontwikkeling."  

Contact onderling

"Fysiek contact met wederzijdse toestemming tussen de doelgroep is toegestaan, zoals op elkaars schoot zitten en zoenen.

Om in te schatten of seksueel gedrag oké is, hanteren we de criteria van het Sensoa Vlaggensysteem." 

Privacy

"In onze organisatie is een duidelijk protocol opgesteld waarbij er regels zijn over privacy bij situaties van lichamelijke en seksuele integriteit, zoals bij omkleden, seksueel gedrag en praten over seks.

Deze regels zijn bij iedereen bekend."  

Gender en seksuele diversiteit

"In onze organisatie is iedereen welkom. We accepteren elke vorm van genderexpressie of seksuele oriëntatie."

Recht op informatie

"Onze doelgroep heeft recht op informatie en relationele en seksuele opvoeding. We verwachten van begeleiders dat zij seksualiteit ook als een deel van de begeleiding bespreken." 

"In onze school is het voor alle leerlingen verplicht om de lessen relationele- en seksuele vorming te volgen, gezien de link met de eindtermen. In de lessen besteden we aandacht aan verschillende aspecten van seksuele gezondheid: lichaam en seksualiteit, relaties en gevoelens, voortplanting en zwangerschap, soa, grenzen en weerbaarheid, gender en seksuele oriëntatie, seks en media, seks en samenleving, ..."

Online seksualiteit

"De doelgroep wordt geïnformeerd over de gevolgen van sociale media. De leerlingen worden weerbaarheid aangeleerd met betrekking tot sociale media.

De organisatie is op de hoogte van de laatste ontwikkelingen op het gebied van sociale media." 

Communicatie met ouders of omgeving

"Ouders hebben de mogelijkheid kennis te hebben van de inhoud van de lessen relationele en seksuele vorming. Er wordt aandacht besteed aan de samenwerking met ouders rond dit thema."